Xã EaTrol, Sông Hinh: Mô hình sản xuất giống sạch bệnh, thâm canh tổng hợp, phòng trừ bệnh khảm lá sắn do virus gây ra tại vùng trồng sắn trọng điểm của tỉnh Phú Yên đạt kết quả tốt

29/04/2020 02:38

Sắn là một trong những cây trồng chủ lực của huyện Sông Hinh nói chung và của xã EaTrol nói riêng. Những năm trở lại đây do giá sắn củ nguyên liệu tăng cao, nên người dân tập trung sản xuất, diện tích trồng sắn không ngừng tăng nhanh; trung bình diện tích sắn hàng năm của xã EaTrol dao động gối vụ khoảng trên 1.500ha (diện tích vụ chính khoảng 960ha). Tuy nhiên năng suất trung bình hàng năm thấp, chỉ đạt khoảng 23 tấn/ha. Bên cạnh đó, 3 năm trở lại đây một số đối tượng dịch hại bùng phát và lây lan trên diện rộng như: Nhện đỏ, chổi rồng, rệp sáp bột hồng, khảm lá virus…; trong đó phải kể đến bệnh khảm lá sắn do Virus đã gây thiệt hại rất lớn đối với tất cả các vùng trồng sắn trong tỉnh, trong đó có xã EaTrol. Hầu như 80% diện tích trồng sắn bị nhiễm bệnh, dẫn đến nguồn giống bị thiếu, năng suất thấp, thậm chí là nhiều diện tích mất trắng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn thu nhập chính của người dân.
Một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên đó là: Người dân chưa tuân thủ đúng quy trình canh tác, chưa thâm canh trong sản xuất, tự ý du nhập nguồn giống trôi nổi ở các nơi khác về trồng, không phòng trừ kịp thời các đối tượng dịch hại là vật chủ trung gian lây bệnh khảm lá virus.
Đứng trước tình hình đó, năm 2019, từ nguồn vốn Khuyến nông Trung ương, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Phú Yên đã phối hợp cùng Trung tâm Thực nghiệm Nông nghiệp Hưng Lộc tiến hành xây dựng mô hình “Sản xuất giống sạch bệnh, thâm canh tổng hợp, phòng trừ bệnh khảm lá sắn do Virus gây ra tại các vùng trồng sắn trọng điểm của tỉnh Phú Yên” tại xã EaTrol, huyện Sông Hinh, tỉnh Phú Yên.

Mô hình có quy mô 10 ha, 10 hộ tham gia thực hiện, với giống sắn KM140; thục hiện tại 3 buôn đồng bào dân tộc thiểu số của xã EaTrol, gồm: Buôn Thu, buôn Bầu và buôn Ly.

Việc xây dựng và thực hiện mô hình nhằm đạt được 4 mục đích:
-         Nâng cao trình độ thâm canh cây sắn của người dân;
-         Góp phần từng bước nâng cao năng suất sắn tại địa phương;
-         Giúp người dân hiểu kỹ hơn về bệnh khảm lá sắn do Virus gây ra và các biện pháp phòng, trừ hiệu quả;
-         Từng bước góp phần nâng cao thu nhập, góp phần xóa đói, giảm nghèo bền vững.

Để đạt được những mục đích trên thì khi triển khai mô hình phải đảm bảo các yêu cầu cụ thể sau:
-         Giống sắn đưa vào thực hiện mô hình phải là giống sạch bệnh;
-         Người dân phải có năng lực đối ứng về kinh phí, nhân công lao động để thực hiện mô hình;
-         Người dân phải tuân thủ chặt chẽ quy trình kỹ thuật thâm canh giống sắn KM140 do dự án đề ra;
-         Các loại vật tư của mô hình phải đảm bảo chất lượng, đúng về số lượng và thời điểm hỗ trợ phải đúng lịch thời vụ sản xuất;
-         Cán bộ kỹ thuật phải luôn bám sát địa bàn cơ sở để hỗ trợ, hướng dẫn người dân thực hiện tốt các yêu cầu kỹ thuật của mô hình.

Việc thực hiện mô hình thuộc dự án đã trải qua các bước rất chặt chẽ từ khâu chọn hộ chọn điểm, các hộ tham gia mô hình phải đảm bảo các tiêu chí:
-         Tự nguyện xin tham gia mô hình;
-         Có đất sản xuất trồng sắn nằm trong vùng quy hoạch của địa phương;
-         Có trình độ kiến thức và kinh nghiệm cơ bản trong thâm canh cây sắn;
-         Có đủ năng lực về vốn đối ứng, nhân công lao động , có tính kỷ luật cao để tham gia mô hình;
-         Là hạt nhân để tuyên truyền vận động người dân trong vùng áp dụng KHKT vào sản xuất đại trà sau này.
-         Các điểm đều gần đường giao thông, dễ tham quan học tập .

Các hộ tham gia mô hình và các hộ dân trong vùng tham quan mô hình trồng sắn

Mô hình được xây dựng trên nguyên tắc “Nhà nước và nhân dân cùng làm”; do vậy toàn bộ các loại vật tư thực hiện mô hình nhà nước chỉ hỗ trợ 50%, còn lại người dân đối ứng 50%.
 Tổng mức đầu tư của mô hình
STT Tên vật tư Đơn vị tính Khối lượng Giá trị
(1.000 đồng)
Tổng Nhà nước hỗ trợ Dân đối ứng Tổng Nhà nước hỗ trợ Dân đối ứng
1 Giống sắn KM140 hom 14.000 7.000 7.000 70.000 35.000 35.000
2 Phân Ure Phú Mỹ kg 3.100 1.550 1.550 26.040 13.020 13.020
3 Phân lân Super kg 3.000 1.500 1.500 10.500 5.250 5.250
4 Phân Kali kg 3.000 1.500 1.500 22.800 11.400 11.400
5 Thuốc BVTV kg 144 77 77 23.870 11.935 11.935
Tổng cộng       153.210 76.605 76.605
 
Các hộ tham gia mô hình và các hộ dân trong vùng được tập huấn kỹ thuật thâm canh cây sắn; kỹ thuật phòng trừ bệnh khảm lá sắn do Virus gây ra.

Cán bộ kỹ thuật luôn bám sát địa bàn cơ sở, hướng dẫn các hộ tham gia thực hiện các khâu từ làm đất, bón lót, xử lý giống và chăm sóc định kỳ theo quy định đề ra một cách chặt chẽ.

- Trong quá trình thực hiện mô hình, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Phú Yên, Trung tâm thực nghiệm Nông nghiệp Hưng Lộc đã thường xuyên tổ chức kiểm tra, giám sát tiến độ thực hiện mô hình.


Các hộ tham gia mô hình và các hộ dân trong vùng được tập huấn kỹ thuật thâm canh cây sắn

Kết quả đạt được
 Đến thời điểm hiện tại, cây sắn đạt 7 tháng tuổi; cây sinh trưởng và phát triển tốt; khả năng nhiễm một số đối tượng dịch hại, cụ thể như sau:
- Nhện đỏ: Chưa phát hiện;
- Chổi rồng: Chưa phát hiện;
- Rệp sáp bột hồng: Chưa phát hiện
- Khám lá do Virus: Nhiễm nhẹ - Tỷ lệ cây nhiễm trung bình khoảng 2%

 Năng suất
Do điều kiện thời tiết diễn biến phức tạp, ảnh hưởng của cơn bão số 5 và số 6 năm 2019 nên mưa nhiều, mưa tập trung dẫn đến một số diện tích của mô hình có hiện tượng bị úng. Trước tình hình đó, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Phú Yên và UBND xã EaTrol cho phép một số hộ tiến hành thu hoạch sắn non để đảm bảo hạn chế tối đa thiệt hại; có 2/10 hộ phải thu hoạch hoàn toàn, 8/10 hộ phải thu hoạch một phần diện tích. Tuy nhiên năng suất trung bình đến thời điểm hiện tại (tính trên phần diện tích đã thu: 4,6 ha) đạt khoảng 30,5tấn/ ha; trữ bột đạt bình quân 18%.

Trong khi đó năng suất sắn của dân sản xuất ngoài mô hình thu cùng thời điểm chỉ đạt 11 tấn/ha (kém hơn so với năng suất sắn trong mô hình 19,5 tấn/ ha)
 Ước tính đến thời điểm sắn chín công nghiệp (10 tháng), tỷ lệ bột tăng cao lên đến 28% thì năng suất bình quân của mô hình sẽ ước đạt trên 35 tấn/ha.

Đến thời điểm hiện tại, chúng tôi đưa ra một số kết luận mô hình đã thành công và đạt được những mục đích và yêu cầu đề ra, cụ thể:
-    Trình độ canh tác sắn của các hộ tham gia mô hình và một số người dân trong vùng được nâng cao;
-    Năng suất sắn của mô hình so với năng suất sắn sản xuất đại trà của người dân sản xuất đại trà tại địa phương cao hơn rất nhiều (+19,5 tấn/ ha);
-    Người dân trong vùng đã hiểu biết hơn về bệnh khảm lá sắn do Virus gây ra và đã biết được các biện pháp phòng, trừ hiệu quả
-    Góp phần nâng cao thu nhập của người dân trên một đơn vị diện tích đất sản xuất.
Tổng hợp và biên soạn
Ngô Xuân Nguyên
Trạm Khuyến nông huyện Sông Hinh 
Quảng cáo